Το πλατάνι αποτελεί κυρίαρχο είδος της παραποτάμιας βλάστησης σε όλη την χώρα και σε υψόμετρα από 0 – 1000 μ. Επίσης το είδος, λόγω της ύψιστης προστατευτικής σημασίας του, καθώς αποτρέπει έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, προστατεύεται από την Ελληνική νομοθεσία (ΠΔ 67/81).
Η οικολογική του αξία είναι μεγάλη λόγω των λειτουργιών που επιτελεί, με σημαντικότερες μεταξύ των λειτουργικών τους οφελών την αντιδιαβρωτική ικανότητα, τη σταθεροποίηση των οχθών, τη συγκράτηση του νερού και των στερεών υλικών, τη διατήρηση της ποιότητας του εδάφους, τη διατήρηση μεσοκλιματικών συνθηκών. Ως προς τη βιοποικιλότητα, η αξία τους έγκειται ότι αποτελούν μοναδικούς βιοτόπους για πληθώρα ζωικών ειδών αλλά και υγρόφιλων φυτικών ειδών, τη θέση διαδρόμου που έχουν σε επίπεδο τοπίου, τη συνεισφορά στο μοναδικό τοπιακό μωσαικό που συγκροτούν. Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί η αισθητική και ψυχαγωγική αξία των πλατανοδασών. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, από τις πλατείες των ορεινών χωριών μέχρι τις όχθες των ποταμών, στέκουν οι σιωπηλοί φύλακες της ιστορίας μας: τα πλατάνια. Δεν είναι απλώς δέντρα. Είναι ζωντανά μνημεία της φύσης, η καρδιά της κοινότητας, κάτω από τον πυκνό ίσκιο των οποίων γράφτηκαν γενιές ολόκληρες.
Το μεταγχρωματικό έλκος του πλατάνου είναι η πιο καταστρεπτική ασθένεια δασικών δένδρων που βρίσκεται σε εξέλιξη στην χώρα μας. Το όνομά της οφείλεται στο παθογόνο Ceratocystis platani και προσβάλλει μόνο είδη πλατάνου.
Τα συμπτώματα είναι χαρακτηριστικά και η έγκαιρη αναγνώρισή τους είναι κρίσιμη για την αποφυγή εξάπλωσης της ασθένειας:
- Αιφνίδιος μαρασμός: Ολόκληρα κλαδιά ξεραίνονται ξαφνικά, ενώ το υπόλοιπο δέντρο φαίνεται ακόμα υγιές.
- Αραιό, ωχρό φύλλωμα: Τα φύλλα εμφανίζονται αδύναμα και πέφτουν πρόωρα, ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι.
- Το αποκαλυπτικό σημάδι: Αν αφαιρέσουμε λίγο από τον εξωτερικό φλοιό σε ένα ύποπτο κλαδί, το ξύλο από μέσα δεν είναι λευκό και υγιές. Αντιθέτως, εμφανίζει χαρακτηριστικές σκούρες, μπλε-μαύρες ή καφέ λωρίδες που μαρτυρούν την πορεία του μύκητα.
Η διαχείριση της ασθένειας γίνεται από τις αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες, με αυστηρά πρωτόκολλα που επιβάλλουν την άμεση κοπή και καύση των άρρωστων δέντρων επί τόπου.
Η απώλεια κάθε πλάτανου είναι μια ανεξίτηλη πληγή στην φύση και στον άνθρωπο.